Dịch vụ · Tổn thương da do ánh nắng

Điều trị dày sừng ánh nắng theo phác đồ chuyên khoa

Dày sừng ánh nắng là tổn thương tiền ung thư do da tiếp xúc tia UV lâu năm, có nguy cơ tiến triển thành ung thư biểu mô tế bào vảy. Bác sĩ Trần Thịnh trực tiếp thăm khám, sinh thiết khi cần và lựa chọn phương pháp điều trị dày sừng ánh nắng phù hợp từng người.

Đặt lịch khám dày sừng ánh nắng Gọi tư vấn

Phương pháp: Tuỳ tổn thương — bác sĩ chỉ định sau khám
Người thực hiện: Bác sĩ trực tiếp
Vô cảm: Tuỳ phương pháp, bác sĩ đánh giá khi khám
Theo dõi: Tái khám định kỳ lâu dài

Dày sừng ánh nắng là gì?

Dày sừng ánh nắng (actinic keratosis, còn gọi là dày sừng quang hóa) là tổn thương do tế bào sừng ở lớp thượng bì bị biến đổi bất thường sau nhiều năm tiếp xúc tia cực tím (UV). Bệnh hay gặp ở người lớn tuổi, da sáng màu, làm việc ngoài trời hoặc người suy giảm miễn dịch.

Đây là tổn thương tiền ung thư: phần lớn không tiến triển, một số có thể tự thoái lui, nhưng một tỷ lệ nhỏ có thể chuyển thành ung thư biểu mô tế bào vảy (SCC). Không thể biết trước nốt nào sẽ tiến triển, vì vậy cần được bác sĩ chuyên khoa khám, điều trị và theo dõi.

Tiền ung thư

Có nguy cơ tiến triển thành ung thư biểu mô tế bào vảy; không nên bỏ qua hoặc tự xử lý.

Do tia UV tích luỹ

Xuất hiện ở vùng da phơi nắng nhiều năm: mặt, tai, da đầu hói, mu tay, cẳng tay.

Cần theo dõi lâu dài

Vùng da bị tổn thương do nắng dễ xuất hiện nốt mới, cần tái khám định kỳ.

Dấu hiệu nhận biết

Mảng nhỏ thô ráp như giấy nhám, sờ dễ thấy hơn nhìn
Màu hồng, đỏ, màu da hoặc nâu, có vảy khô dính trên bề mặt
Ở vùng da hở: mặt, tai, da đầu hói, môi dưới, mu tay, cẳng tay
Thường có nhiều nốt trên nền da sạm, nhăn do nắng; có thể hơi rát, ngứa

Cần đi khám ngay khi

Nốt dày lên, gồ cao, cứng hoặc to nhanh
Nốt đau, chảy máu, loét hoặc đóng vảy không lành
Tổn thương ở môi, tai hoặc tái phát sau điều trị
Người ghép tạng, suy giảm miễn dịch hoặc từng bị ung thư da

Đây có thể là dấu hiệu tổn thương đã tiến triển thành ung thư da, cần khám và sinh thiết. Không tự cạy, đốt, tẩy hay bôi thuốc không rõ nguồn gốc.

Các phương pháp điều trị

Không có một phương pháp phù hợp cho mọi trường hợp. Bác sĩ chọn phương pháp theo số lượng, độ dày, vị trí tổn thương, diện tích vùng da bị tổn thương do nắng và sức khoẻ của người bệnh. Tổn thương nghi ngờ ung thư sẽ được sinh thiết trước khi điều trị.

Áp lạnh

Dùng nitơ lỏng làm đông và bong tổn thương. Là lựa chọn phổ biến cho các nốt riêng lẻ; có thể để lại mảng nhạt màu hoặc thâm.

Thuốc bôi điều trị vùng da

Một số thuốc kê đơn (như 5-fluorouracil, imiquimod) điều trị cả vùng da có nhiều tổn thương, kể cả tổn thương chưa thấy rõ. Thường gây đỏ, bong vảy trong thời gian điều trị; chỉ dùng theo chỉ định và theo dõi của bác sĩ.

Quang động học (PDT)

Bôi thuốc cảm quang rồi chiếu ánh sáng đặc hiệu để phá huỷ tế bào bất thường, phù hợp vùng da có nhiều tổn thương.

Áp dụng tại phòng khám

Laser CO2

Làm bốc bay tổn thương có kiểm soát độ sâu. Là một lựa chọn cho tổn thương phù hợp, do bác sĩ chỉ định sau khi khám và loại trừ ung thư.

Nạo, cắt bỏ và sinh thiết

Dùng cho tổn thương dày, không điển hình hoặc không đáp ứng điều trị, đồng thời làm giải phẫu bệnh để chẩn đoán xác định.

Quy trình khám và điều trị tại phòng khám

Khám toàn bộ vùng da phơi nắng và soi daĐánh giá số lượng, độ dày tổn thương; phân biệt với ung thư biểu mô tế bào vảy, ung thư biểu mô tế bào đáy và các tổn thương khác.
Sinh thiết khi cầnVới tổn thương dày, loét, to nhanh hoặc không điển hình, bác sĩ chỉ định sinh thiết làm giải phẫu bệnh trước khi quyết định điều trị.
Tư vấn phác đồGiải thích các lựa chọn, ưu nhược điểm, phản ứng có thể gặp và báo chi phí trước khi điều trị.
Thực hiện điều trịBác sĩ trực tiếp thực hiện theo phương pháp đã thống nhất; gây tê tại chỗ khi cần.
Hướng dẫn chống nắng và hẹn tái khám định kỳĐánh giá đáp ứng, phát hiện sớm tổn thương mới hoặc tái phát.

Chăm sóc sau điều trị và phòng ngừa

Chống nắng là phần quan trọng nhất, giúp hạn chế tổn thương mới và giảm nguy cơ ung thư da về lâu dài.

Nên

Giữ vùng điều trị sạch, bôi thuốc đúng theo đơn
Dùng kem chống nắng phổ rộng hằng ngày, bôi lại khi ra ngoài lâu
Đội mũ rộng vành, mặc áo dài tay, hạn chế ra nắng giữa trưa
Tự kiểm tra da và tái khám định kỳ theo hẹn

Tránh

Cạy, gãi hoặc bóc vảy
Phơi nắng, tắm nắng khi da chưa lành
Tự ý ngưng hoặc kéo dài thời gian bôi thuốc
Bỏ qua nốt mới hoặc nốt thay đổi bất thường

Vì sao nên khám với bác sĩ chuyên khoa?

Dày sừng ánh nắng là tổn thương tiền ung thư, cần chẩn đoán đúng và theo dõi lâu dài. Bác sĩ Trần Thịnh, nguyên Trưởng khoa lâm sàng Bệnh viện Da Liễu TP.HCM, trực tiếp thăm khám và điều trị.

Hơn 40 năm kinh nghiệm lâm sàng chuyên khoa Da liễu
Phân biệt dày sừng ánh nắng với ung thư da, chỉ định sinh thiết khi cần
Tư vấn trung thực các lựa chọn điều trị theo y văn, không chỉ một phương pháp
Theo dõi định kỳ để phát hiện sớm tổn thương mới

Xem tiểu sử Bác sĩ

Chi phí điều trị

Chi phí được Bác sĩ báo rõ sau khi khám, trước khi điều trị. Mức phí phụ thuộc vào số lượng, độ dày và vị trí tổn thương, phương pháp được chỉ định và việc có cần sinh thiết, làm giải phẫu bệnh hay không.

Xem bảng giá tham khảo

Tìm hiểu thêm

Bài viết kiến thức liên quan, được Bác sĩ Trần Thịnh tham vấn chuyên môn:

Tổn thương da do ánh nắng: từ đốm nâu, nám đến dày sừng ánh nắng

Các loại u lành tính trên da: nhận biết, phân biệt và khi nào cần điều trị

Câu hỏi thường gặp về dày sừng ánh nắng

Dày sừng ánh nắng có phải ung thư da không?

Dày sừng ánh nắng là tổn thương tiền ung thư, chưa phải ung thư. Tuy nhiên một số tổn thương có thể tiến triển thành ung thư biểu mô tế bào vảy, nên cần được bác sĩ khám, điều trị và theo dõi.

Có cần sinh thiết không?

Không phải trường hợp nào cũng cần. Bác sĩ chỉ định sinh thiết khi tổn thương dày, cứng, loét, to nhanh, không điển hình hoặc không đáp ứng điều trị, để loại trừ ung thư da.

Laser CO2 có phù hợp với mọi trường hợp không?

Không. Laser CO2 là một trong các lựa chọn cho tổn thương phù hợp. Tuỳ số lượng, vị trí và diện tích vùng da bị tổn thương, bác sĩ có thể chỉ định áp lạnh, thuốc bôi, quang động học hoặc cắt bỏ.

Sau điều trị có tái phát không?

Có thể. Vùng da đã tổn thương do nắng lâu năm vẫn có thể xuất hiện nốt mới hoặc tái phát. Vì vậy cần chống nắng đều đặn và tái khám định kỳ theo hẹn của bác sĩ.

Điều trị có để lại thâm, sẹo không?

Tuỳ phương pháp, có thể gặp đỏ, bong vảy, thâm hoặc mảng nhạt màu, ít gặp hơn là sẹo. Mức độ phụ thuộc vào loại da, vị trí, độ dày tổn thương và việc chăm sóc sau điều trị. Bác sĩ sẽ giải thích cụ thể khi khám.

Làm sao phòng ngừa dày sừng ánh nắng?

Chống nắng hằng ngày bằng kem chống nắng phổ rộng, mũ rộng vành, áo dài tay; hạn chế ra nắng giữa trưa; không tắm nắng. Người có nhiều yếu tố nguy cơ nên khám da định kỳ.